કેસ્ટનર-કેલનર સેલ દ્વારા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે તે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું વ્યાપારી ઉત્પાદન કેસ્ટનર-કેલનર સેલમાં બ્રાઇન ($NaCl$ નું દ્રાવણ) ના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા કરવામાં આવે છે. જેમાં મર્ક્યુરી કેથોડ અને કાર્બન એનોડનો ઉપયોગ થાય છે.
કેથોડ પર,સોડિયમ આયનોનું રિડક્શન થઈ સોડિયમ ધાતુ બને છે,જે મર્ક્યુરીમાં ઓગળીને સોડિયમ એમાલગમ $(Na-Hg)$ બનાવે છે:
$Na^{+} + e^{-} \xrightarrow{Hg} Na-Hg$
એનોડ પર,ક્લોરાઇડ આયનોનું ઓક્સિડેશન થઈ ક્લોરિન વાયુ મુક્ત થાય છે:
$Cl^{-} \rightarrow \frac{1}{2} Cl_{2} + e^{-}$
ત્યારબાદ સોડિયમ એમાલગમની પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ મેળવવામાં આવે છે:
$2Na-Hg + 2H_{2}O \rightarrow 2NaOH + 2Hg + H_{2}$
ગુણધર્મો: સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સફેદ,અર્ધપારદર્શક ઘન પદાર્થ છે જેનું ગલનબિંદુ $591 \ K$ છે. તે પાણીમાં સરળતાથી દ્રાવ્ય છે અને પ્રબળ બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે. તેના સ્ફટિકો ભેજશોષક છે અને વાતાવરણના $CO_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Na_{2}CO_{3}$ બનાવે છે.
ઉપયોગો: $(i)$ સાબુ,કાગળ અને કૃત્રિમ રેશમના ઉત્પાદનમાં,$(ii)$ પેટ્રોલિયમ શુદ્ધિકરણમાં,$(iii)$ બોક્સાઇટના શુદ્ધિકરણમાં,$(iv)$ સુતરાઉ કાપડના મર્સરાઇઝિંગમાં,$(v)$ શુદ્ધ ચરબી અને તેલની તૈયારીમાં,અને $(vi)$ પ્રયોગશાળામાં પ્રક્રિયક તરીકે.

Explore More

Similar Questions

$CO_2$ ના વાતાવરણમાં મેગ્નેશિયમ વાયરને ગરમ કરવામાં આવે છે કારણ કે

ક્ષાર $A + S \to B \xrightarrow{BaCl_2}$ સફેદ અવક્ષેપ.
$A$ પ્રકૃતિમાં અનુચુંબકીય (paramagnetic) છે અને તેમાં આશરે $55\% \, K$ રહેલું છે. તેથી,$A$ શું છે?

Difficult
View Solution

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે: એકને વિધાન $A$ તરીકે અને બીજાને કારણ $R$ તરીકે લેબલ કરવામાં આવ્યું છે.
વિધાન $A$ :- સોડિયમ મહાસાગરોમાં પોટેશિયમ કરતા લગભગ $30$ ગણું વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
કારણ $R$ :- પોટેશિયમનું કદ સોડિયમ કરતા મોટું હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

નીચેનામાંથી કઈ ધાતુ ઠંડા મંદ નાઈટ્રિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રોજન વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે?

આલ્કલી ધાતુઓ કેવા પ્રકારના ઓક્સાઇડ બનાવે છે? આ ઓક્સાઇડના કેટલાક ભૌતિક ગુણધર્મોની ચર્ચા કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo